Kerst met je kleinkinderen: cadeaus en samen vieren

  • De redactie
  • 6 minuten lezen

In het kort

Spreek ruim op tijd met je kinderen af wie welke kerstdag waar viert, zeker als er ook schoonouders zijn. Kies een kerstcadeau dat past bij wat de ouders al met Sinterklaas geven. Samen iets doen, zoals bakken of een winterwandeling, wordt vaak het mooiste deel.

Kerst met je kleinkinderen vieren begint met een vraag aan je kinderen: welke dag komen jullie, en waar? Met twee kerstdagen en soms twee stel grootouders is er veel te verdelen. Spreek dat in november af, dan weet iedereen waar hij aan toe is. Kies daarna een kerstcadeau dat past bij wat er met Sinterklaas al gegeven wordt, en bedenk iets om samen te doen. Dat wordt vaak het mooiste deel.

Wie viert welke kerstdag waar?

Nederland heeft twee officiële kerstdagen. Volgens de Rijksoverheid vallen ze in 2026 op vrijdag 25 en zaterdag 26 december. Met jonge kinderen kunnen dat drukke dagen zijn: bij de ene kant van de familie lunchen, bij de andere kant dineren, en tussendoor nog slapen.

Een paar manieren die families gebruiken om het eerlijk te verdelen:

  • Om en om. Het ene jaar eerste kerstdag bij jullie, het andere jaar bij de schoonfamilie.
  • Ieder een dag. Eerste kerstdag bij de ene kant, tweede kerstdag bij de andere.
  • Een eigen dag. Je viert kerst met je kleinkinderen een paar dagen eerder of later, bijvoorbeeld in het weekend erna. Dan hoeft niemand te haasten.
  • Bij hen thuis. Jij komt naar het gezin, in plaats van andersom. Met een baby of peuter is dat soms het makkelijkst.

Welke vorm het wordt, beslissen de ouders. Zij weten hoeveel hun kinderen aankunnen. Bied ruimte, ook als het anders loopt dan je gewend was. Een rustige kerst met een uitgeslapen kleinkind is meer waard dan drie bezoeken op één dag.

Sinterklaas en kerst: twee keer cadeaus?

Historicus Peter Jan Margry van het Meertens Instituut noemt kerst een neutraal familiefeest dat bijna iedereen aanspreekt, terwijl Sinterklaas volgens hem specifiek Nederlands is, met surprises en gedichtjes. Hoe dat in jouw familie uitpakt, verschilt.

Vraag de ouders hoe zij het doen. Komen de grote cadeaus met Sinterklaas, dan past bij kerst iets kleiners. Wordt Sinterklaas klein gevierd, dan kan het kerstcadeau wat meer zijn. Zo krijgt je kleinkind niet twee keer in drie weken een berg cadeaus, en sluit jouw cadeau aan bij wat de ouders willen. Voor de Sinterklaaskant lees je meer in Sinterklaas vieren met je kleinkinderen.

Welk kerstcadeau geef je je kleinkinderen?

Een kerstcadeau van opa en oma mag anders zijn dan wat er thuis onder de boom ligt. Een paar ideeën:

  • Een kerstboek dat elk jaar terugkomt. Je leest het samen voor als ze bij je zijn, en het blijft bij jou in de kast.
  • Een eigen kerstbal of ornament. Elk jaar een nieuwe, met het jaartal erop. Na een paar jaar hangt er een hele rij.
  • Iets voor de winter. Een warme muts, een slee voor als het sneeuwt, of iets om binnen mee te spelen.
  • Een fotoboek van het afgelopen jaar. Met de foto’s die jij hebt gemaakt, van logeerpartijtjes en verjaardagen.
  • Een uitje in de kerstvakantie. Een bon voor een dag samen, met een datum erop.

Veel kleinkinderen? Zo houd je het eerlijk

Met vijf of zes kleinkinderen wordt kerst al snel een flinke klus. Wat helpt, is een vaste aanpak die je elk jaar herhaalt.

Situatie Wat goed werkt
Kleinkinderen van verschillende leeftijden Hetzelfde soort cadeau voor iedereen, bijvoorbeeld voor elk een boek dat bij de leeftijd past
Oudere kleinkinderen die al alles hebben Samen iets doen, of een bijdrage aan een wens die de ouders noemen
Neven en nichten die veel samen zijn Lootjes trekken onder de oudere kleinkinderen, met jou als regelaar
Kleinkinderen die ver weg wonen Het cadeau op tijd versturen en via een videobel samen uitpakken

Gelijk geven betekent niet dat alles hetzelfde moet kosten. Het gaat erom dat elk kleinkind iets van opa en oma krijgt wat bij hem of haar past.

Samen kerst vieren: ideeën voor thuis

Kerst bij opa en oma hoeft niet groots te zijn. Een paar ideeën:

  • Koekjes bakken. Uitsteken met vormpjes, versieren met glazuur. Jonge kinderen kunnen het deeg kneden, oudere zelf afwegen.
  • Kerstkaarten maken. Met stempels, plakplaatjes en glitter. Opa en oma versturen ze daarna aan de rest van de familie.
  • De boom samen optuigen. Geef elk kleinkind een eigen tak, of een eigen bal om op te hangen.
  • Een lichtjeswandeling. Na het donker een rondje door de wijk, kijken wie de mooiste lampjes heeft.
  • Voorlezen bij kaarslicht. Of bij een lampje, als er kleine kinderen zijn.
  • Een spel aan tafel. Een spel dat iedereen kent, zodat ook de jongste meedoet.

Waar let je op met kleine kinderen in huis?

Met kerst liggen er veel cadeaus en spullen tegelijk in huis. Geef je een ouder kleinkind iets met kleine onderdelen, terwijl er ook een baby of peuter rondkruipt, houd dat dan uit de buurt. Volgens VeiligheidNL zijn kleine onderdelen voor baby’s en peuters gevaarlijk omdat ze alles in hun mond stoppen. Ook losse magneetjes zijn een risico: slikt een kind er meer dan één in, dan kunnen ze elkaar in het lichaam aantrekken en ernstig letsel geven.

Bewaar ook je eigen medicijnen goed, zeker als er logés zijn. VeiligheidNL adviseert een medicijnkastje met een slot, hoog opgehangen, en geen pillen op het nachtkastje.

Checklist: kerst bij opa en oma

  • In november met de ouders afgesproken welke dag jullie vieren.
  • Gevraagd wat er met Sinterklaas al gegeven wordt.
  • Voor elk kleinkind een cadeau dat bij de leeftijd past.
  • Iets om samen te doen: bakken, knutselen, wandelen of voorlezen.
  • Een eenvoudig menu dat kinderen lusten, en iets voor tussendoor.
  • Een rustige plek voor een middagslaapje of een pauze.
  • Kleine onderdelen, magneetjes en medicijnen buiten bereik van de jongsten.
  • Een plan voor kleinkinderen die er niet bij kunnen zijn, zoals een videobel.

Hoe weet je wat ze willen?

Vraag het de ouders, of vraag het je kleinkind zelf als het wat ouder is. In families waar veel mensen iets geven, helpt een gedeeld lijstje. Met een kerstverlanglijstje op Wilgraaghebben maakt elk gezinslid een eigen lijst en deelt de link, bijvoorbeeld in de familie-app. Wie iets koopt, streept het af met een wachtwoord dat bij de lijst hoort. De eigenaar van de lijst ziet niet wat er al gekocht is, dus de verrassing blijft. Had je kleinkind al een lijstje voor Sinterklaas op die site, dan kunnen de ouders dat volgens Wilgraaghebben omzetten naar een kerstlijst.

Bronnen